«باسمه تعالی»

( گردآورنده: هاشم پوران فرد)

برجام خوب بود یا بد؟

پایگاه خبری تحلیلی باران زاگرس

چرا مکانیزم ماشه فعال شد؟

با فعال شدن مکانیزم ماشه برجام رسماً به پایان رسید و تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل که علیه ایران وضع شده بودند. بعد از ۱۰ سال زنده شدند،در چنین وضعیتی یک جریان سیاسی ،شادمانه بر طبل پیروزی میکوبد که برجام از بین رفت و در عین حال میگوید چرا مذاکره کنندگان برجام با مکانیزم ماشه موافقت کرده بودند تا امروز شاهد بازگشت تحریم ها باشیم؟ در این یادداشت سعی میکنیم بدون غرض و مرض و منصفانه و مستدل به این موضوع بپردازیم.

 خوب بود یا بد ؟

قطعاً خوب بوده چرا که در دوران اجرای برجام برای اولین در دهه های اخیر نرخ تورم تک رقمی شد و رشد اقتصادی در مسیر صعود قرار گرفت ارزش ریال تثبیت شد و دلار در کانال ۳ هزار تومان ساکن شده، سرمایه گذاری خارجی تقویت و امکان نوسازی صنعتی فراهم گردید. طبق اطلاعات به دست آمده در زمان حیات برجام برای اولین بار در برداشت گاز از میدان پارس جنوبی از قطر سبقت گرفتیم و فروش نفت ایران از ۹۰۰ هزار بشکه به ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه رسید، رفت و آمد توریست ها به ایران آغاز شد و مردم به قیمت مناسب و با شرایط اقساطی ماشین دلخواه خود را سوار می شدند. بنابراین کدام عقل سلیم میتواند اینها را بد بشمارد؟!

چرا آمریکا از برجام خارج شد؟

خیلی عجیب نخواهد بود که به اطلاع خوانندگان عزیز برسد ،ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری از بسیاری از پیمانها من جمله پیمان اقیانوس آرام، پیمان زیست محیطی پاریس، پیمان نیویورک و پیمان نفتا خارج شد و برجام اولین و تنهاترین پیمانی نبود که ترامپ از آن خارج شد.

دلیل اقتصادی ترامپ برای خروج از برجام :

سابقه و علاقه ترامپ نه سیاست بوده و نه اجتماع، حب اصلی ترامپ ،اقتصاد تجارت و دلالی است و البته بدون تعارف در این موضوع چه بسیار هم با هوش عمل می کند.

بعد از تحریمهای ایران، بازار تشنه ایران به روی همه دنیا و مشخصاً اروپایی بازشد و چینی ها هم که همیشه رقیب آمریکا هستند از این بازار بزرگ ایران سهمی درخور داشتند ولی تهران به آمریکایی ها روی خوش نشان نداد و در واقع اگر چه یکی از مهمترین آشپزهای آش برجام آمریکا بود ولی عملاً از خوردن آش برجام بی نصیب ماند. مثلاً ترامپ دید ایران با ایرباس فرانسه برای خرید هواپیما قرارداد منعقد میکند ولی شرکت بوئینگ آمریکا رانادیده می گیرند و یا شرکت رنو با ایران خط تولید مشترک میسازد ولی جنرال موتورز راهی به درون ندارد. بنابراین وقتی ترامپ دید برجام تقویت کننده رقبای آمریکا شده و همه از برجام سود میبرند جز آمریکا چرا باید در آن باقی می ماند؟

عاملی به نام اسرائیل :

علاوه بر عامل مهم اقتصادی، نباید لابی های قدرتمند و ذی نفوذ اسرائیل مثل آیپک را از نظر دور داشت. برجام می توانست ایران را به مسیر توسعه بازگرداند ولی ،اسرائیل ایرانی قوی و ثروتمند را نمیخواست و اسرائیل می دانست ایرانِ ثروتمند، بهتر و بیشتر میتواند گروههای ضد صهیونیستی را در جهان تغذیه کند لذا از همان ابتدا با برجام مخالف بود و همه امکانات و نفوذ خود را در عقیم کردن برجام بکاربرد و لابی های فعال اسرائیل در تماس با گروههای ذی نفوذ آمریکایی چنان نقشی بازی کردند تا اینکه دولتمردان آمریکا خاصه ترامپ را راضی به خروج از برجام نمودند.

ایران بعد از خروج آمریکا از برجام چه کرد؟

طبق برجام ایران میتوانست غنی سازی را در حد ۳/۵ درصد حفظ کند. با خروج آمریکا از برجام و نقض برجام توسط آمریکا، ایران هم غنی سازی را تا ۶۰ درصد رساند و عملاً در برابر نقض عهد آمریکا، ایران هم تعهدش را نقض کرد.

مکانیزم ماشه :

مکانیزم ماشه در واقع ضمانت اجرای برجام بود طبق برجام قرار شد اگر ایران نقض عهد کند و غنی سازی اورانیوم را به بالای ۳/۵ درصد برساند تحریمها برگردند و اصلاً کل مذاکرات برای این بود که ایران غنی سازی با غنای بالا نداشته باشد و در مقابل قطعنامه های تحریمی لغو شوند و اگر ایران مکانیزم ماشه را قبول نمیکرد،تحریم ها لغو نمی شدند و منطقی این بود که ایران گنجاندن مکانیزم ماشه در برجام را بپذیرد.

چرا مکانیزم ماشه فعال شد؟

چون بر اساس گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی شورای امنیت سازمان ملل متوجه شد که ایران غنی سازی را از ۳/۵ درصد به ۶۰ درصد رسانده است. شورای امنیت هم بدون توجه به نقض اولیه تعهد توسط آمریکا در برجام با مستمسک قرار دادن غنی سازی ۶۰ درصدی اجازه فعال شدن مکانیزم ماشه علیه ایران را صادر کرد.

به هر روی برجام وقفه ۱۰ ساله مجال تنفس اقتصادی برای مردم ایران ایجاد کرد و اگر برجام نبود ، اقتصاد زودتر از اینها به مرتبه پایین تری نزول میکرد.

ولی نکته مهم این است که فی الحال برجام که تا دیروز می گفتند خیانت و خسارت است و باید از آن خارج شویم این روزها داد و قال راه انداخته اند که چرا زیربار مکانیزم ماشه رفتید تا برجام از بین برود؟ اگر برجام خوب بود چرا یک دهه علیه آن حرف زدید و چرا وقتی خودتان به دولت رسیدید درصدد احیای برجام برآمدید؟ اگر هم برجام بد است چرا از فعال شدن مکانیزم ماشه ناراحت هستید؟ برجام بد از بین رفت و شما هم به آرزویتان رسیدید.

مخالفان برجام نمی گویند که اگر برجام نبود ده سال قبل تحریمهایی که الان که در نتیجه فعال شدن مکانیزم ماشه برگردانده شده اند، فعال می شدند و این تحریم ها همگی ده سال قبل می بودند. این برجام بود که تحریم ها را بی اثر کرده بود.

با آرزوی روزیکه هر عصبانیتی و هر داد و قالی در سطح ملی برای کاهش آلام و دردهای مردم باشد نه در قالب

سیاست زدگی و سیاسی بازی.